Çaresiz kalıyorum

10 yaşındaki oğlum, büyük tuvaletini tutamıyor ve zaman zaman altına kaçırıyor. Bunu gün içinde ve özellikle de okulda daha sık yapıyormuş o yüzden öğretmen çocuğu doktora götürmemizi tavsiye etti. Hastaneye götürdük, bütün tetkikleri normal çıktı ve doktor fiziksel bir sorununun olmadığını söyledi. Bunun üzerine psikoloğa gitmeye karar verdik ama çocuğu ikna edemiyoruz. “Ben deli miyim, benim neyim var ki doktora gideceğim?” diyor ve gitmiyor. Artık büyüyor ve ben hâlâ küçük bir çocuk gibi onun çamaşırlarını kontrol ediyor ve temizliyorum. Bu durumdan nasıl kurtulabilirim? Oğluma nasıl yardımcı olabilirim? Sabriye G.

Sabırlı olun

Çocuklarda olağandışı zamanlarda dışkı kaçırma olayını uzmanlar dört yaşına kadar normal görüyorlar. Ancak sorun bu süreçten sonra da devam ederse bu bir enkroprezis olarak düşünülebiliyor. Bu tür sorunlar bazen biyolojik bir soruna bağlı olabileceği gibi, bazen de psikolojik sebeplerle ortaya çıkıyor. Bu nedenle sorunun önce hangi sebepten kaynaklandığı noktasında doğru ve net bilgiye ulaşmakta fayda vardır. Eğer böyle bir sorunun psikolojik kökenli olduğu belirlenmişse bunun nedeni ailenin çocuk üzerindeki etkilerinde aranmalıdır. Tuvalet eğitimi döneminde, aşırı baskı ve cezalara tabi tutulan çocuklarda, ya bu süreçte çeşitli zorluklar yaşamış ve bu konuda dışkı kontrolü sağlanamamışsa bu tür sorunlar ortaya çıkabilir. Ya da çocuğun tuvalete gitme konusunda korku ve endişeleri olabilir ve bunu dış dünyaya bu şekilde yansıtabilir. Bunun için önce çocuğu bir psikoterapiste götürerek, sorunun kaynağının tanımlanmasına ve ödüllendirme yöntemiyle bu davranışını iyileştirilmesine gidilmelidir.

Başa çıkamıyorum

5yaşında bir erkek çocuk annesiyim. İkinci çocuğum bir aylıkken vefat etti ve ben de bütün sevgimi oğluma verdim. Eşim çok sakin bir insan ama ben gerçekten çok agresifim, bazen elimde olmadan oğluma vuruyorum. Çünkü o beni hiç anlamıyor, istediği bir şey olmadığında etrafı dağıtıyor. Eşyalara zarar veriyor, vuruyor tükürüyor. Ele avucu sığmıyor ve gerçekten çok yaramaz… Komşuya gitsem arkadaşlarıyla kavga ediyor ve hemen geri evime dönüyorum. İnanın ben bütün sevgimi ona verdim, ama artık yaramazlıklarıyla başa çıkamıyorum. Çünkü beni bunaltıyor, kırıyor, döküyor, vuruyor… Artık sakin bir çocuk olmasını istiyorum. Bana neler tavsiye edersiniz? Serpil Ç.

Önce sebepleri araştırın

Çocukların yaramazlıkları bir noktaya kadar doğal kabul edilmelidir. Ancak bu durum etraftaki insanları rahatsız etmeye başladığında ve artık sorun haline geldiğinde öncelikle bu sorunun altında yatan sebep üzerinde durulmalıdır. Çocuklar aile içinde baskı ve cezalandırıcı bir tutumla karşılaştıklarında, öfkelerini bu şekilde ortaya koyabilirler. Ya da, oynama, enerjisini atma ihtiyacını tam anlamıyla karşılayamadığında, bunu ev içinde abartılı bir şekilde yansıtabilir. Ancak ifadelerinizden anladığıma göre, bahsettiğiniz sorunun kaynağı, çocukla olan ilişkilerinizde, sınırlarınızı koruma ve belirleme noktasında fazla toleranslı olmanız diye düşünüyorum. Sanırım birinci çocuğun vefatından sonra, ikinci çocuğu adeta onun yerine koymuş, ilgi ve sevginizi verirken çocuğun uyması gereken kuralları biraz göz ardı etmiş gibisiniz.

Size tavsiyem bu noktada uygun bir dille sınırlarınızı çocuğa anlatın ve kendisinin de bu sınırlara uyması gerektiğini ifade edin. Bunu ifade ederken, “oyuncaklarınla oynayabilirsin ancak onları kırarsan bir daha oynayamazsın çünkü ben sana o zaman oyuncak alamayabilirim… Bunun için onları kırmadan oynayabilir ve oynadıktan sonra yerine koyabilirsin…” şeklinde ifade edebilir ve çocuğunuz kurallara uyduğunda onu ödüllendirebilirsiniz. Ayrıca, “ben seni komşuya, arkadaşına götürebilirim ama orada kavga eder, arkadaşına vurursan komşu rahatsız olduğundan bir daha götüremem…” diyerek davranışının sonucunu ona ifade edin ve ilişkilerinizdeki sınırları, önemli kuralları bu şekilde yansıtın.